Κέντρο Αρχαιομουσικολογίας

Αρχική » Ἐκδηλώσεις » Συλλαμβάνοντας του ήχους … όπως παλιά

Συλλαμβάνοντας του ήχους … όπως παλιά

Προσεχώς

Δεν βρέθηκαν events για το άμεσο μέλλον

Αρχείο

1. Ανοιχτό μάθημα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

hrakleidwn

Χειμώνας 2015
Παρασκευή, 16 Ιανουαρίου 2015 – Παρασκευή, 13 Φεβρουαρίου 2015

Εισηγητής: Χρήστος Τερζής

Εναρκτήρια ομιλία: Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2015, 18:30 (Είσοδος ελεύθερη)        
Αρχαιοελληνικός ήχος: Από τη διεπιστημονική ανάλυση των ευρημάτων στην έντεχνη ανασύνθεση

Το εγχείρημα της ανασύνθεσης του αρχαιοελληνικού ήχου βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος. Μέσα από την εικονογραφία, την αρχαία ελληνική γραμματεία και τα πρωτότυπα μουσικά όργανα που η αρχαιολογική  σκαπάνη φέρνει στο φως, αποκαλύπτεται το ψηφιδωτό της μουσικής της ελληνικής αρχαιότητας.


A΄ ΚΥΚΛΟΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ: Από την αναλογία των αριθμών στην αναλογία των ήχων: Η ευκλείδεια διαίρεση του μονόχορδου

Math_HarmΑπό την αρχαιότητα μάς είναι γνωστό πως η μουσική σχετίζεται με τα μαθηματικά. Όμως, πώς μετριέται η μουσική;  ή τι μετρά; Στον Α΄ κύκλο σεμιναρίων του, ο  μουσικολόγος και ιστορικός των Επιστημών Χρήστος Τερζής παρουσιάζει τη σχετικά άγνωστη πραγματεία Κατατομή κανόνος (300 π.Χ.), που αποδόθηκε στον Ευκλείδη κι όπου για πρώτη φορά συστηματοποιείται η πυθαγόρεια θεωρία για τη μουσική. Με τη χρήση του μονόχορδου[1] οι συμμετέχοντες θα μυηθούν στην πυθαγορική διδασκαλία της μουσικής επιστήμης και θα εμπλακούν σε ζητήματα που απασχόλησαν μαθηματικούς και μουσικούς της ελληνικής αρχαιότητας. Το σεμινάριο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς (φιλολόγους, μαθηματικούς, μουσικούς) αλλά και σε όσους αγαπούν τη φιλοσοφία, ενώ δεν προαπαιτούνται από τους συμμετέχοντες εξειδικευμένες γνώσεις στα μαθηματικά ή τη μουσική.

1ο σεμινάριο: Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2015, 18:30-20:30 (10΄ διάλειμμα)        
Η «κανονική» πραγματεία στο πλαίσιο της πυθαγορικής θεωρίας της μουσικής: Από τον Πυθαγόρα (6ος αι. π.Χ.) έως το Διονύσιο (10ος αι. μ.Χ.)

Η μαθηματική θεωρία της μουσικής, προϊόν μιας εκ των δύο κυρίαρχων μουσικοθεωρητικών Σχολών της ελληνικής αρχαιότητας, ξεκίνησε ως κλάδος της πυθαγόρειας φιλοσοφίας και εξελίχθηκε ως ένα από τα τέσσερα πεδία της μαθηματικής επιστήμης μέχρι το Βυζάντιο. Με αφορμή την ιστορική διαδρομή της μαθηματικής αρμονικής και την παρουσίαση του περιεχομένου της, οι συμμετέχοντες θα εξοικειωθούν στην αρχαιοελληνική ορολογία για τα μουσικά διαστήματα αφενός, κι αφετέρου θα εμβαθύνουν στα είδη των αριθμητικών λόγων και τις ιδιότητές τους.

2ο σεμινάριο: Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2015, 18:30-20:30 (10΄ διάλειμμα)        
Ευκλείδεια Κατατομή κανόνος: Εισαγωγή, θεωρήματα 1-9

Το ενδιαφέρον εστιάζεται στην ευκλείδεια Κατατομή. Μετά την παρουσίαση της παράδοσης της πραγματείας αλλά και την τεκμηρίωση της χρονολόγησης και της πατρότητάς της, αναλύουμε την εισαγωγή του έργου, που, στην ουσία, συνοψίζει την ακουστική θεωρία όπως αυτή διαμορφώθηκε στα τέλη του 4ου αι. π.Χ. Πάνω σε αυτό το θεωρητικό υπόβαθρο ο συγγραφέας διατυπώνει και αποδεικνύει τα θεωρήματα για τις μαθηματικές ιδιότητες που φέρουν τα μεγέθη των μουσικών διαστημάτων.

3ο σεμινάριο: Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2015, 18:30-20:30 (10΄ διάλειμμα)       
Ευκλείδεια Κατατομή κανόνος: θεωρήματα 10-18 

Σειρά έχει η παρουσίαση και η απόδειξη των ακουστικών θεωρημάτων που βασίζεται στις ιδιότητες των αριθμητικών λόγων με τους οποίους τα μουσικά διαστήματα εκφράζονται, στο πλαίσιο του αρχαιοελληνικού μουσικοθεωρητικού συστήματος. Οι μαθηματικές αποδείξεις αλλά και η γεωμετρική εφαρμογή τους στο μονόχορδο παρουσιάζονται με την ενεργή συμμετοχή του κοινού.

4ο σεμινάριο-εργαστήριο: Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2015, 18:30-20:30 (10΄ διάλειμμα)[2] 
Ευκλείδεια Κατατομή κανόνος: η διαίρεση του κανόνα  

Έχοντας αποδείξει τις ιδιότητες που φέρουν τα μεγέθη των μουσικών διαστημάτων είμαστε πλέον έτοιμοι να χαράξουμε τα σημεία που αποδίδουν έναν προς έναν τους φθόγγους της κλίμακας σε έκταση δύο οκτάβων. Κρατάμε μόνο μολύβι, κανόνα και διαβήτη. Ακολουθούμε τις οδηγίες του τελευταίου κεφαλαίου της Κατατομῆς. Θα τα καταφέρουμε;


Περισσότερες πληροφορίες δίδονται στον ιστότοπο του Μουσείου Ηρακλειδών ή στο facebook-logo-transparent


[1] Το μονόχορδο ή αρμονικός κανών ήταν ένας χάρακας κατά μήκος του οποίου και πάνω από αυτόν είχε προσαρτηθεί τεντωμένη χορδή. Ανάμεσα στο χάρακα και τη χορδή, κινούμενος καβαλάρης μετέβαλλε το μήκος της δονούμενης χορδής. Οι αρχαίοι φιλόσοφοι –και πρώτος, σύμφωνα με την παράδοση, ο Πυθαγόρας– είχαν παρατηρήσει ότι τα τονικά ύψη των παραγόμενων φθόγγων εξαρτιόνταν από τα μήκη των παλλόμενων τμημάτων της χορδής. Ο κανών ήταν ήδη γνωστός στο Αιγαίο και τη Μικρά Ασία γύρω στα 300 π.Χ., ο πρώτος, ωστόσο, που αποδεδειγμένα τον χρησιμοποίησε ως επιδεικτικό όργανο της αρμονικής επιστήμης ήταν πιθανότατα ο ευκλείδειος συγγραφέας της Κατατομής κανόνος.

[2] Για τη συμμετοχή στο 4ο Σεμινάριο-Εργαστήριο, είναι απαραίτητη η παρακολούθηση των προηγούμενων τριών σεμιναρίων.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: